Türkiye’de 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklayan düzenleme, Nisan 2026 itibarıyla TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşmıştır.
Yeni yasal düzenlemenin öne çıkan detayları şunlardır:
• Yaş Sınırı: Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaş altındaki kullanıcılara doğrudan hizmet sunamayacak.
• Yaş Doğrulama: Platformlar, yaş doğrulama dahil olmak üzere çocukların bu hizmetlere erişimini engelleyecek gerekli teknik tedbirleri almakla yükümlü kılınmıştır. Yaş doğrulamasının e-Devlet üzerinden yapılması planlanmaktadır.
• 15-18 Yaş Arası Gençler: Bu yaş grubundaki kullanıcılar için platformların “ayrıştırılmış hizmet” sunması ve içerikleri bu yaş grubuna özgü hale getirmesi gerekecektir.
• Ebeveyn Denetimi: Sosyal ağlar, ebeveynlerin çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebileceği ve ücretli işlemler için onay verebileceği güçlü denetim araçları sağlamak zorundadır.
• Temsilcilik Zorunluluğu: 1 milyondan fazla takipçisi olan uygulamalar ile 100 binden fazla kullanıcısı olan oyun platformlarının Türkiye’de temsilci açması zorunlu hale getirilmiştir.
• Hızlı Müdahale: Platformlar, yapılan şikayetlere en geç bir saat içerisinde müdahale etmekle yükümlüdür.
Bu düzenleme, çocukların dijital ortamdaki güvenliğini sağlamayı ve verilerini korumayı amaçlamaktadır. Benzer uygulamalar daha önce Avustralya gibi ülkelerde de gündeme gelmiş ve hayata geçirilmiştir.
Yasanın uygulanma süreci ve mevcut hesapların durumuyla ilgili planlanan adımlar şu şekildedir:
1. Uygulama Takvimi ve Geçiş Süreci
• Yürürlük Tarihi: Yasa Nisan 2026′da kabul edilmiş olsa da, platformlara teknik altyapılarını (yaş doğrulama sistemleri, e-Devlet entegrasyonu vb.) hazırlamaları için belirli bir geçiş süresi tanınmıştır.
• Kademeli Denetim: BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu), platformların bu kurallara uyumunu denetlemeye başlamış durumdadır. Tam kapasite uygulama ve cezai yaptırımların yılın ikinci yarısından itibaren sıkılaşması beklenmektedir.
2. Mevcut Çocuk Hesaplarına Ne Olacak?
• Hesapların Kapatılması: 15 yaş altı olduğu tespit edilen mevcut hesapların kalıcı olarak kapatılması veya askıya alınması zorunludur. Platformlar, mevcut kullanıcı tabanını tarayarak yaş doğrulama yapmayan veya kriteri karşılamayan hesapları temizlemekle yükümlüdür.
• Veri Silme: Yasa gereği, çocuklara ait verilerin platform sunucularından güvenli bir şekilde silinmesi gerekmektedir.
• İtiraz Süreci: Yanlışlıkla kapatılan hesaplar için ebeveyn onaylı bir itiraz mekanizması kurulması öngörülmektedir.
3. Yaş Doğrulama Nasıl Yapılacak?
• e-Devlet Entegrasyonu: En tartışılan ve üzerinde çalışılan yöntem budur. Kullanıcıların platforma giriş yaparken e-Devlet üzerinden yaş teyidi alması planlanmaktadır.
• Biyometrik Yöntemler: Bazı platformların (Instagram, TikTok gibi) yapay zeka destekli yüz tarama ile yaş tahmini yapan teknolojileri de ikincil bir doğrulama yöntemi olarak kullanması beklenmektedir.
4. Cezai Yaptırımlar
Kurallara uymayan, çocukların hesap açmasına göz yuman veya yaş doğrulama sistemini kurmayan platformlara:
• Ağır para cezaları,
• Reklam yasakları,
• Hatta ihlalin devamı halinde bant daraltma (erişim engeli) gibi yaptırımlar uygulanabilecektir.