İşçi hakları, 4857 sayılı İş Kanunu ile güvence altına alınan; ücret alma, sigorta, yıllık izin, fazla mesai ücreti, iş sağlığı ve güvenliği, kıdem/ihbar tazminatı ve sendikal haklar gibi temel unsurları kapsar. Özel sektörde çalışanlar dahil herkes bu yasal haklara sahiptir. Hak ihlali durumunda ALO 170 veya arabuluculuk/dava yollarına başvurulabilir.
Temel İşçi Hakları (2026):
• Ücret Hakkı: Çalışılan sürenin karşılığı olan ücretin zamanında ve eksiksiz ödenmesi, saatlik ücretin asgari ücretin altında olmaması.
• Sosyal Güvenlik Hakkı: Sigorta primlerinin yatırılması ve iş kazası/meslek hastalığına karşı korunma.
• Dinlenme Hakları:
Yıllık ücretli izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti hakkı.
• İş Sağlığı ve Güvenliği: İşverenin sağlıklı bir çalışma ortamı sağlamakla yükümlü olması.
• Eşit Davranma İlkesi: Dil, din, ırk, cinsiyet gibi nedenlerle ayrımcılık yapılmaması.
• İş Güvencesi: Haklı bir sebep olmadan işten çıkarılmama ve işe iade davası açma hakkı.
• Tazminat Hakları: Kıdem tazminatı (en az 1 yıl çalışma şartıyla) ve ihbar tazminatı.
• Mobbinge Karşı Koruma: İşyerinde psikolojik tacize karşı korunma hakkı.
İşten Çıkarılan veya Ayrılan İşçinin Hakları:
İşveren tarafından haksız çıkarılan işçi kıdem ve ihbar tazminatını alabilir. İşçi haklı bir nedenle (maaş ödenmemesi, mobbing vb.) ayrılırsa kıdem tazminatını alabilir, ancak sebepsiz istifa ederse tazminat haklarını kaybedebilir.
Başvuru Yolları:
Hak arama süreci için Arabuluculuk (zorunlu), iş mahkemelerinde dava açma veya ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi kullanılabilir.